Historia św. Wawrzyńca

Św. Wawrzyniec (łac. Laurencjusz) był jednym z siedmiu diakonów Kościoła rzymskiego za czasów papieża Sykstusa II. O jego życiu nie posiadamy zbyt wielu wiadomości. Właściwie jedynym źródłem jest Liber Pontificalis (Księga Papieży), który śmierć Wawrzyńca wiąże bezpośrednio z męczeństwem papieża św. Sykstusa II.

Pochodził ponoć z Hiszpanii i w młodym wieku został włączony do kleru rzymskiego. Ze względu na jego zdolności organizacyjne i nieposzlakowaną uczciwość papież powierzył mu zarządzanie dobrami materialnymi oraz troskę o ubogich. Za panowania cesarza Waleriana (253-260) wybuchło nowe prześladowanie kościoła. Kiedy aresztowano papieża, Wawrzyniec dobrowolnie udał się razem z nim do więzienia. Ponieważ prześladowcy chcieli zagarnąć majątek kościelny, wyszukanymi torturami zmuszali Wawrzyńca do jego wydania. Wawrzyniec miał wówczas poprosić o kilka dni, aby mógł zebrać „skarby Kościoła” i pokazać je namiestnikowi. Kiedy nadszedł oznaczony dzień, diakon zgromadził wszystką biedotę Rzymu, którą wspierała gmina chrześcijańska. Miał przy tym wypowiedzieć słowa: „Oto są skarby Kościoła!” Zawiedziony tyran kazał zastosować wobec niego wyjątkową katuszę. Walerian nakazał rozciągnąć go na żelaznych rusztach, wolno podgrzewać i piec żywcem w ogniu. Wawrzyniec miał się zdobyć jeszcze na słowa: „Widzisz, że ciało moje jest już dosyć przypieczone. Obróć je teraz na drugą stronę!” Św. Leon Wielki daje do tych słów piękny komentarz: „Jak silny musiał być ogień miłości Chrystusowej, skoro gasił on żar ognia naturalnego!”. Przypalany na żelaznej kracie, zakończył swoje doczesne życie prawdopodobnie 10 sierpnia 258 roku. Ciało Męczennika pogrzebał św. Justyn, kapłan, w posesji św. Cyriaki. Co roku wierni tłumnie gromadzili się wokół jego grobu. Jego imię włączono do kanonu Mszy świętej i do Litanii do Wszystkich Świętych. Cesarz Konstantyn Wielki nad jego grobem w roku 330 wystawił bazylikę (Bazylika św. Wawrzyńca za Murami; San Lorenzo furio le Mura)

Z Rzymu kult Męczennika rozszerzył się na cały Kościół. Wawrzyniec był w starożytności i średniowieczu jednym z najbardziej popularnych świętych. Już w pierwszej połowie IV stulecia na cmentarzu przy Via Tiburtina obchodzono święto męczennika Wawrzyńca. Doznawał on czci jako szczególny patron ubogich, piekarzy, kucharzy i bibliotekarzy. Wzywano go na pomoc w czasie pożarów i przeciw chorobom reumatycznym.

Postać jego otoczono wieloma legendami. Jemu także przypisywano, że co piątek schodzi do czyśćca, aby wybawić stamtąd choć jedną duszę. Kult Wawrzyńca wcześnie rozprzestrzenił się także na ziemie polskie. Jest patronem Hiszpanii i Norymbergi, diecezji pelplińskiej i Wodzisławia Śląskiego.

W ikonografii św. Wawrzyniec przedstawiany jest jako diakon w dalmatyce, czasami jako diakon ze stułą. Jego atrybutami są: księga, krata, palma, otwarta szafka, a w niej księgi Ewangelii, sakiewka, zwój.

Źródła informacji: wg opracowania ks. Antoniego Gorzandta – Mój święty patron; Internetowa liturgia godzin